Van een Zwaar Leven naar Eigenaarschap – Voorin de Bus Zitten

Er zijn van die dagen waarop het leven even niet meewerkt. Je had alles goed voorbereid, maar dan gaat het tóch anders. De vergadering loopt uit, iemand zegt iets wat blijft hangen, of je wordt wakker met dat knagende gevoel dat je het allemaal even niet meer trekt.

Soms lijkt het alsof het leven je gewoon overkomt. Alsof je achterin de bus zit en iemand anders bepaalt waar de rit naartoe gaat.

En eerlijk is eerlijk: achterin zitten voelt soms comfortabel. Je kunt mopperen over het verkeer, de regen, of de bochten in de weg — zonder dat je er iets aan hoeft te doen. Totdat je merkt dat het weinig oplost.

Zoals Brigitte Kaandorp het heerlijk overdreven verwoordt in haar sketch Zwaar Leven (bekijk hier op YouTube) het is soms even lekker om te klagen, maar niemand wordt er lichter van.

De vraag is: hoe stap je weer naar voren, naar de plek waar jij invloed hebt? Hoe kom je weer voorin je eigen levensbus te zitten?

De kracht van oorzaak en gevolg – kiezen voor eigenaarschap

Binnen NLP noemen we dit de basisvooronderstelling van oorzaak en gevolg. Richard Bandler en John Grinder ontdekten dat succesvolle mensen niet zozeer meer geluk hadden, maar vooral meer verantwoordelijkheid namen. Ze lieten hun stemming niet volledig afhangen van wat anderen deden of nalieten.

Wie aan de kant van de oorzaak leeft, vraagt zich af: “Wat kan ik nu doen om dit te veranderen?” Wie aan de kant van het gevolg leeft, denkt eerder: “Waarom overkomt mij dit nou altijd?”

Dat kleine verschil bepaalt of je blijft hangen in machteloosheid, of in beweging komt.

De cirkel van invloed – Stephan Covey’s les

Stephen Covey noemde het de cirkel van invloed. In die cirkel liggen de dingen waar je wél invloed op hebt: je gedachten, woorden, keuzes en gedrag. Daarbuiten ligt de cirkel van betrokkenheid — alles waar je je zorgen over maakt, maar waar je geen directe invloed op hebt.

Wie zijn aandacht richt op de buitenste cirkel, raakt al snel gefrustreerd of cynisch. Wie zijn energie richt op wat binnen de invloed ligt, ervaart juist rust en regie.

Voorin de bus zitten is kiezen voor invloed in plaats van machteloosheid.

• 
• 
• 

Voorin of achterin jouw levensbus?

Om dit principe wat tastbaarder te maken, deel ik graag een metafoor die ik ooit in mijn eigen NLP-opleiding heb geleerd en van harte heb geadopteerd: de levensbus. Je kunt het leven zien als een bus waarin jij zelf de chauffeur bent.

Toch zijn er dagen dat je ongemerkt naar achteren schuift. Je moppert over de route, het weer of de andere passagiers – en vergeet dat jij ooit degene was die achter het stuur zat.

Voorin zitten betekent niet dat je altijd gas moet geven. Het betekent dat jij bepaalt hoe je reageert, ook als de weg hobbelig is of de reis anders loopt dan gepland.

Dat is de essentie van eigenaarschap — een metafoor die ik in mijn luisterboek uitgebreider toelicht, omdat het zo treffend laat zien hoe we de regie over ons eigen leven soms even kwijtraken, en hoe we die weer kunnen terugpakken.

Een persoonlijk keerpunt

Mijn moeder begreep dat als geen ander. Ze was nog jong toen ze mij kreeg en liet haar eigen droom los — modeontwerpster worden — omdat haar omgeving dat “niet verstandig” vond. Totdat iemand haar op haar 35e vroeg: “Hoe lang moet jij nog werken?”

Die vraag werd een keerpunt.

Ze besloot haar stuur weer op te pakken, volgde een creatieve opleiding en werd creatief therapeut. Ze vond niet haar oorspronkelijke droom terug, maar wél haar richting, haar eigen invloed.

En dat is precies wat eigenaarschap betekent.

Van machteloosheid naar invloed – WWW: Wat Werkt Wel?

In mijn trainingen stelde ik vaak dezelfde vraag: “Wat is de belangrijkste vraag die je jezelf kunt stellen om weer voorin de bus te komen?” Het antwoord is verrassend eenvoudig: WWW – Wat Werkt Wel? Het is geen oppervlakkige truc, maar een manier om je aandacht te verschuiven van wat je niet wilt naar wat je wél kunt doen. Want zodra je iets doet dat wérkt, al is het klein, verandert je gevoel van binnen meteen mee.

Je kunt de vraag nog krachtiger maken met: “Wat kan ík nú doen?”

Daarin zitten vijf kleine, maar krachtige sleutels:
Wat – er is altijd íets mogelijk, hoe klein ook.
Kan – je kunt altijd iets doen, al is het maar een begin.
Ik – jij bent de enige die jouw invloed kan gebruiken.
Nu – verandering begint niet morgen, maar vandaag.
Doen – pas als je beweegt, verandert er echt iets.

Als je die vijf woorden wat vaker voor ogen houdt, merk je dat ze bijna vanzelf je aandacht verschuiven van denken naar doen. Van stilstaan naar een eerste stap. En soms helpt het om daar even bewust bij stil te staan.

Want pas als je de rust neemt om te voelen waar je invloed ligt, kun je ook werkelijk in beweging komen. De volgende oefening helpt je daarbij.

Reflectie-oefening: van verwijt naar verantwoordelijkheid

Voordat je begint, neem even een rustig moment. Zet je telefoon op stil, haal diep adem, en pak iets wat voor jou symbool staat voor een situatie die nog steeds aan je trekt — een mail, een gesprek, een herinnering.

Lees of herbeleef het in gedachten. Merk op waar je oordeel of verwijt voelt. Misschien richting iemand anders, misschien naar jezelf.

En stel jezelf dan deze vragen:

• Waar heb ik de schuld neergelegd buiten mezelf?
• Wat zou het betekenen als ik verantwoordelijkheid neem voor mijn aandeel?
• En vooral: wat kan ik nú doen om beweging te brengen in deze situatie?

Laat de antwoorden even komen zonder te forceren. Soms is het inzicht al genoeg. Soms volgt vanzelf een kleine actie.

Het mooie is: op het moment dat jij één stap zet, hoe klein ook, ben je alweer een stukje dichter bij de voorkant van de bus.

“Ja maar… hoe krijg ik anderen voorin de bus?”

Die vraag hoor ik vaak, met een glimlach. Want ja — het zou heerlijk zijn als we dat konden. Helaas de waarheid is anders je kunt een ander niet duwen naar de bestuurdersstoel.

Wat je wél kunt doen, is zélf het voorbeeld geven, want stemming is immers aanstekelijk. Wie zelf in beweging komt, nodigt anderen uit om hetzelfde te doen.

Soms helpt één simpele vraag: “Wat kun jij nú doen?”  Zelfs als het antwoord nog niet komt, is het zaadje geplant.

Welkom voorin jouw levensbus

Door bewust te kiezen voor Wat Werkt Wel en Wat kan ik nú doen, pak je stap voor stap het stuur van je leven terug. Niet om alles te controleren, maar om invloed te nemen op wat echt van jou is.

Niemand anders kan dat voor je doen — en dat is misschien wel de mooiste vrijheid die er is.

Welkom voorin jouw eigen levensbus.